Hoe vergeven?
Je naaste vergeven als je kwaad bent aangedaan… dit is uiteraard een christelijke plicht. Eenvoudig is het zeker niet. Te vaak hebben we dit begrepen als de mantel der liefde er over gooien en klaar is kees. Het boek van Jean Monbourquette: ‘Hoe vergeven’ (oorspronkelijk in het frans uitgegeven: ‘Comment pardonner’), gaf toch een heel andere kijk op wat vergeven in de praktijk kan betekenen. Jean Monbourquette is psychotherapeut, oblaat en priester (°1933 +2011).
Vergeven noemt hij een groeiproces dat hij in zijn boek omschrijft in twaalf stappen:
1. Besluiten je niet te wreken en een einde te stellen aan het kwaad.
2. Je gekwetstheid en je innerlijke armoede erkennen.
3. Je gekwetstheid met iemand delen.
4. De aard van je verlies definiëren zodat je erom kunt rouwen.
5. Je woede en je vergeldingsdrang aanvaarden.
6. Jezelf vergeven
7. Trachten begrip op te brengen voor de dader.
8. De kwetsuur een zin geven in je leven.
9. Weten dat je vergeving waard bent en dat je al vergiffenis gekregen hebt.
10. Ophouden met absoluut te willen vergeven.
11. Je openstellen voor de genade van vergeving.
12. Besluiten een eind te maken aan de relatie of haar een nieuwe kans geven.
In dit artikel haal ik er een aantal stappen uit om wat nader toe te lichten.
Eerste stap: je niet wreken en een einde stellen aan het kwaad.
Door wraak te willen nemen blijf je op het verleden gefixeerd en rijt je de wonde telkens opnieuw weer open. Zolang de agressie blijft bestaan, kan je nooit vergeven. In elk geval moet er allereerst een einde gesteld worden aan het onrecht. Het kan dus zijn dat de eerste stap tot vergeving eruit bestaat dat je je toevlucht neemt tot het gerecht.
Derde stap: je gekwetstheid met iemand delen.
De beste kans tot genezing is je verdriet delen met iemand die naar je luistert, zonder te oordelen, zonder te moraliseren, zonder je met goede raad te overladen en zelfs zonder te proberen je leed te verlichten, hoe pijnlijk het ook is. Zo ben je niet meer alleen met je gevoelens van gekwetstheid en helpt een ander je verdriet te dragen. Er met iemand mogen over vertellen kan wat rust brengen en misschien zie je het onrecht dan ook wel in een ander daglicht.
Zevende stap: begrip opbrengen voor de dader
Begrip opbrengen voor de dader betekent niet dat je hem van alle schuld vrijpleit. Het betekent dat je hem/haar met een klaardere blik bekijkt en probeert alle motieven voor zijn of haar daad te doorgronden. Begrip opbrengen voor de dader betekent: ophouden hem te misprijzen, zijn verleden leren kennen, zijn goede bedoelingen zoeken, zijn waarde en waardigheid ontdekken, en het belangrijkste van alles is nog: aanvaarden dat je niet alles begrijpt.
Tiende stap: ophouden met absoluut te willen vergeven
Je komt tot het besef dat je niet op eigen kracht kunt vergeven. Uit jezelf willen vergeven is een vorm van macht hebben over die ander en dat kan toch ook niet de bedoeling zijn. Vergeven vraagt om nederigheid. Je kan niet op eigen kracht vergeven, dit kan voor een gelovig mens alleen maar in samenwerking met God.
Elfde stap: Je openstellen voor de genade van vergeving
In het vergevingsproces geef je als het ware God de leiding. ‘Wees barmhartig zoals uw Vader barmhartig is’ (Lc 6, 36)
Twaalfde stap: beslissen of je de relatie wilt verbreken of vernieuwen
Na de vergeving stel je je de vraag of je de relatie verder wil zetten of dat je ze toch beter maar verbreekt. ‘Vergeving’ betekent niet altijd ‘verzoening’. En zelfs als er verzoening komt (tussen echtgenoten, ouders, kinderen, vrienden, buren, collega’s…) is het ondenkbaar dat alles weer wordt zoals vroeger. Misschien kom je tot het besluit dat het beter is mekaar in de toekomst echt uit de weg te gaan om een herhaling van het onrecht te vermijden.
Tot slot: vergeving strijkt niet automatisch alle plooien in de relatie terug glad, het is geen tovermiddel. Het feit dat een schuldige vergiffenis krijgt, garandeert ook niet dat hij nooit zal herbeginnen. De belangrijkste vraag is: ‘Is vergeving voor mij zo heilzaam mogelijk geweest?’
Tot daar een (veel te) korte samenvatting van het boek van Jean Monbourquette. Het is nog steeds in de handel te verkrijgen. Ik heb mij in dit artikel laten inspireren door een langere samenvatting van het boek (15 blz). Wie de grotere samenvatting wil lezen mag mij gerust een mailtje sturen (filiplesy@gmail.com),
Filip Lesy
