Een Koning zonder troon: Wat vieren we op het feest van Christus, Koning van het Heelal?

Volgend weekend 21-22 november is het weer zover: de allerlaatste zondag van het kerkelijk jaar. In de kerk vieren we dan een hoogfeest met een heel koninklijke en indrukwekkende naam: Christus Koning van het Heelal. Meteen daarna slaat de Kerk de bladzijde om, stappen we de adventstijd binnen en tellen we af naar Kerstmis. Maar wat betekent die titel ‘Koning’ vandaag nog voor ons? In een wereld die vaak zo hectisch, prestatiegericht en soms pijnlijk verdeeld is, nodigt deze dag ons uit om met heel andere ogen naar macht, leiderschap en mislukking te kijken.

Als we vandaag het woord ‘koning’ of ‘koningin’ horen, denken we al snel aan een sprookjesachtig of ceremonieel plaatje. We zien een prachtig paleis voor ons met een gouden troon, fonkelende kroonjuwelen en een hofhouding die klaarstaat om elk bevel uit te voeren. Een koning is historisch gezien iemand die de baas is. Iemand die boven het volk staat, beslissingen neemt en naar wie wordt opgekeken. Macht betekent in onze wereld meestal: de touwtjes in handen hebben, succesvol zijn en boven de rest uitsteken.

Wanneer we de Bijbel openslaan en naar Jezus kijken, zien we echter een totaal ander, bijna schokkend beeld. Zijn koningschap had werkelijk niets te maken met uiterlijk vertoon, legers of politieke invloed. Toen Hij gevangen werd genomen en de Romeinse landvoogd Pontius Pilatus Hem rechtstreeks en ietwat spottend vroeg: “Bent U dan toch de Koning van de Joden?”, antwoordde Jezus heel nuchter en standvastig: “Mijn koningschap is niet van deze wereld.”

Jezus droeg geen gouden kroon met diamanten, maar een kroon van scherpe doornen die in Zijn voorhoofd drukten. Zijn troon was geen fluwelen zetel in een paleis, maar een houten kruis op een kale heuvel. Hij stierf niet omringd door applaus, maar tussen twee misdadigers.

Een protest tegen blinde macht

Om te begrijpen waarom we dit feest vieren, moeten we heel even terug in de tijd. Het feest van Christus Koning is namelijk nog niet zo heel oud. Het werd in 1925 ingesteld door paus Pius XI. De wereld zat toen in een heel woelige periode. In Europa kwamen er steeds meer dictators aan de macht die blindelings gehoorzaamheid eisten en complete volkeren tegen elkaar opzetten.

Met dit nieuwe feest wilde de Kerk een krachtig statement maken: geen enkele aardse leider, geen enkele dictator of politieke partij heeft de absolute macht over de mens. De ultieme leider is Christus, en Zijn wet is niet de wet van de sterkste, maar de wet van de liefde. Het feest was dus eigenlijk een vorm van vreedzaam protest. Het herinnerde mensen eraan dat hun diepste trouw niet toebehoort aan een regime, maar aan de waarden van de Bijbel.

Macht die de ander dient

Waarom noemen we Jezus dan vandaag de dag nog steeds onze Koning? Omdat Zijn grootheid niet zat in het heersen over anderen, maar in de kracht om te dienen. Jezus draaide de rollen in de samenleving volledig om. Hij zei letterlijk tegen Zijn leerlingen dat wie de grootste wil zijn, de dienaar van allemaal moet worden.

Hij gaf zelf het goede voorbeeld. Hij was de meester die knielde om de stoffige voeten van Zijn leerlingen te wassen – een taakje dat destijds alleen voor slaven was weggelegd. Tollenaarsbewust de mensen op die door de rest van de maatschappij werden vergeten of met de vinger werden gewezen: de armen, de zieken, de tollenaars en de eenzamen. Hij luisterde naar de kleinsten en gaf hun menselijke waardigheid terug. Voor Jezus was en is iedereen belangrijk, zonder uitzondering of rangorde.

Het feest van Christus Koning herinnert ons eraan dat echte grootsheid niet zit in hoeveel mensen er naar jou moeten luisteren of hoeveel succes je boekt op je werk of sociale media. Echte grootsheid zit in hoe oprecht jij luistert naar de ander en wat je voor een medemens over hebt. Liefde, barmhartigheid, vergeving en gerechtigheid: dat zijn de enige echte bouwstenen van het koninkrijk dat Jezus voor ogen had.

De Koning van ons eigen hart

Dit feest is dan ook geen stoffig verhaal uit de geschiedenisboeken. Het stelt ons vandaag een heel directe en actuele vraag: wie of wat laten we eigenlijk de regie voeren over ons eigen dagelijkse leven? Laten we ons meeslepen door de waan van de dag, door de constante druk om te moeten presteren, of door ons eigen grote gelijk? Of durven we de waarden van Jezus op de eerste plaats te zetten en Hem de ‘Koning van ons hart’ te noemen?

Hem herkennen als koning betekent simpelweg dat we proberen te leven zoals Hij ons heeft voorgedaan. Dat hoeft helemaal niet groots, zwaar of ingewikkeld te zijn. Het begint heel klein en dichtbij, in de plooien van onze eigen parochiegemeenschap:

Tijd maken voor een babbel: Even die telefoon aan de kant leggen en écht luisteren naar die buurman of buurvrouw die al een hele tijd alleen thuis zit.

Kiezen voor mildheid: Niet meteen je oordeel klaar hebben wanneer iemand een fout maakt of een andere mening heeft, maar proberen te begrijpen wat er in het hart van de ander omgaat.

Solidariteit concreet maken: Een handje helpen bij een lokale inzamelactie, of iets betekenen voor gezinnen in onze buurt die het financieel of mentaal erg moeilijk hebben om de eindjes aan elkaar te knopen.

Samen Kerk zijn: Elkaar opzoeken en steunen, niet alleen tijdens de mooie feestmomenten, maar juist ook wanneer het leven in een gezin of in de parochie even tegenzit of pijn doet.

Een bruisend feest voor onze jeugd

In heel wat van onze parochies heeft deze zondag ook een heerlijk actuele en levendige invulling. Het is traditiegetrouw dé feestdag van de Chiro en andere jeugdbewegingen. Het is elk jaar opnieuw een prachtig gezicht om te zien hoe de straten en de kerk vollopen met jongeren in uniform.

Met hun enthousiasme, hun spel, hun creativiteit en hun tomeloze energie brengen zij letterlijk kleur en leven in onze gemeenschap. Zij laten zien dat de boodschap van verbondenheid, vriendschap en klaarstaan voor elkaar springlevend is onder de jonge generatie. Als zij de eucharistieviering opfleuren met hun glimlach, hun muziek en hun eigen gebeden, voelen we als parochie dat de toekomst in goede handen is. Christus Koning is zo ook een feest van hoop geworden.

Op weg naar het licht van de Advent

Terwijl de dagen korter worden, de herfstbladeren vallen en het buiten alsmaar kouder en donkerder wordt, sluiten we met Christus Koning een heel liturgisch jaar van samen bidden, vieren, lachen en rouwen af. We kijken met dankbaarheid terug op wat achter ons ligt.

Vanaf volgende week slaat de Kerk een gloednieuwe bladzijde om. Dan begint de advent, de periode van ingetogenheid en stille verwachting waarin we toeleven naar de geboorte van dat kleine, kwetsbare Kind in de kribbe van Bethlehem.

Zo is de cirkel weer rond. Een Koning aan het kruis leidt ons aan het einde van het jaar weer helemaal terug naar het begin: een pasgeboren Baby die de wereld zal veranderen met niets anders dan pure liefde. Laten we deze feestdag gebruiken om stil te staan bij die liefde die ons allemaal draagt. Laten we met hernieuwde moed en een open blik blijven bouwen aan een warme pastorale eenheid waar we elkaar werkelijk ‘gaarne zien’ en waar iedereen een veilige thuis vindt.

Een fantastisch, warm en gezegend feest van Christus Koning gewenst!

Diaken Stijn Hantson