De Sacramenten: Het Vormsel: Schakelen naar een hogere versnelling met de Heilige Geest

Vorige week startten we onze nieuwe sacramentenreeks bij de allereerste bron: het doopsel. We ontdekten toen dat we aan de doopvont een prachtige spirituele reisuitrusting meekrijgen voor ons leven. God de Vader is daarin ons veilige, onvoorwaardelijke anker. Jezus de Zoon is ons betrouwbare kompas. En de Heilige Geest is de motor die ons vanbinnen in beweging brengt voor het goede. Deze maand reizen we een aantal jaren verder in de tijd en komen we uit bij het vormsel. Dit is het sacrament waarin die kleine baby van toen is uitgegroeid tot een opgroeiende tiener. En het is hét moment waarop de motor van de Heilige Geest een flinke versnelling hoger schakelt.

Wie weleens een vormselviering heeft bijgewoond in een van de kerken van onze pastorale eenheid, voelt meteen dat de sfeer heel anders is dan bij een doopsel. Geen slapende baby’s in lange witte kleedjes meer, maar een groep opgewekte, enthousiaste en vaak ook gezellig zenuwachtige jonge mensen van rond de twaalf jaar.

Het is een heel bijzondere leeftijd. Deze jonge mensen staan letterlijk op de drempel van een nieuwe levensfase: het verlaten van de vertrouwde basisschool en de grote stap naar de middelbare school. Er verandert in deze periode ontzettend veel in hun lichaam, in hun hoofd en in hun leefwereld. Ze beginnen een eigen mening te vormen, zoeken naar hun eigen identiteit en vragen zich vaker af: wie ben ik en wat wil ik betekenen voor deze wereld? Juist op dat boeiende, kwetsbare kruispunt komt God hen heel dichtbij tegemoet in het sacrament van het vormsel.

Het grote ‘ja-woord’: Zelf aan het roer staan

Bij het doopsel waren het destijds de ouders, samen met de meter en de peter, die aan de doopvont in de naam van het kind ‘ja’ zeiden tegen God en tegen de kerkgemeenschap. De baby wist er op dat moment immers zelf nog niets van. Maar bij het vormsel worden de rollen volledig omgedraaid. Nu is de baby van toen groot genoeg om zelf te spreken.

Tijdens de viering gaan de jonge mensen rechtop staan voor de hele gemeenschap. Ze hernieuwen met hun eigen stem de beloften die jaren geleden voor hen zijn uitgesproken. Het vormsel is dus een heel bewuste, persoonlijke stap. Deze tieners zeggen eigenlijk recht uit het hart: “Ja, ik geloof dat mijn leven betekenis heeft. Ja, ik wil proberen om in het voetspoor van Jezus te treden. En ja, ik wil mijn unieke talenten gebruiken om van deze wereld een mooiere en warmere plek te maken.” Het is een prachtig en krachtig moment van volwassenwording in het geloof.

Handoplegging en zalving: Kracht en een ‘boost’ voor het leven

Tijdens de vormselviering gebeuren er twee heel oude, diepe handelingen die door de vormheer persoonlijk bij elke jongere worden uitgevoerd. Het zijn twee tastbare tekens van Gods nabijheid:

De handoplegging: De vormheer strekt zijn handen uit over de vormelingen en bidt om de gaven van de Heilige Geest. Dit gebaar stamt rechtstreeks uit de tijd van Jezus. Het is een universeel symbool van bescherming, zegen, warmte en geborgenheid. Het zegt op een heel tedere manier tegen de tiener: “God laat je nooit los. Wat er ook gebeurt op die nieuwe school of later in het leven, Hij houdt Zijn beschermende hand boven je hoofd. Je staat er niet alleen voor.”

De zalving met chrisma: De vormheer maakt met geurige olie (hetzelfde heilige chrisma als bij het doopsel) een kruisje op het voorhoofd van de jongere. Hij kijkt de tiener aan, noemt hem of haar bij de voornaam en zegt: “Ontvang het zegel van de Heilige Geest, de gave Gods.” In de oudheid werden atleten voor een belangrijke wedstrijd helemaal met olie ingesmeerd. Waarom? Om hun spieren soepel, zacht en ijzersterk te maken. De zalving bij het vormsel is precies dat: een spirituele vitaminekuur, een innerlijke ‘boost’ die de jongere helpt om rechtop te blijven staan in een maatschappij die soms best veel van hen vraagt.

De Heilige Geest: De motor krijgt een flinke tankbeurt

We noemden de Heilige Geest in het artikel over het doopsel al de ‘motor’ of de ‘wind in de rug’. Bij het vormsel krijgt die motor als het ware een flinke tankbeurt met hoogwaardige brandstof. De Kerk spreekt in haar eeuwenoude traditie over de zeven gaven van de Heilige Geest. Dat klinkt misschien als een theoretisch lijstje, maar het zijn stuk voor stuk heel praktische hulpmiddelen voor het dagelijkse leven van onze tieners:

Wijsheid en verstand: Om in de enorme warboel van meningen op het internet en sociale media te ontdekken wat écht waar, waardevol en belangrijk is.

Raad en sterkte: Om de moed te hebben om ‘nee’ te zeggen tegen verkeerde groepsdruk, en om op te durven komen voor een klasgenootje dat eenzaam is of gepest wordt.

Kennis en vroomheid: Om oog te blijven houden voor het grote mysterie van het leven, voor de natuur en voor de schoonheid van Gods schepping.

Ontzag en eerbied: Het diepe, rustgevende besef dat we als mens klein zijn, maar dat we in Gods ogen oneindig groot en geliefd zijn.

De Heilige Geest duwt deze jonge mensen dus absoluut niet in een strak keurslijf. Integendeel: de Geest wakkert juist hun eigen, unieke persoonlijkheid en talenten aan. Hij helpt hen om te ontdekken wie ze mogen worden en steekt een heilig vuur van enthousiasme in hun hart.

Een hand op de schouder: Een gedragen pastorale eenheid

Tijdens het plechtige moment van de zalving staat er achter elke vormeling een meter, peter of een van de ouders, die een hand op de schouder van de jongere legt. Dat is een hartverwarmend symbool. Het laat de tiener letterlijk voelen: wij geloven in jou en we lopen met je mee.

Als pastorale eenheid willen we diezelfde hand op de schouder zijn voor onze jongeren. We zijn ontzettend blij met en trots op onze vormelingen. Met hun frisse blik, hun kritische vragen, hun eerlijkheid en hun jeugdige enthousiasme houden ze onze pastorale eenheid jong en levendig.

Het vormsel is dan ook absoluut geen ‘afscheidsfeest van de kerk’, zoals weleens gekscherend wordt gezegd. Het is juist het officiële startschot om als volwaardig en actief lid mee te doen in onze grote, wereldwijde gelovige familie. Gezegend en gesterkt door de Geest van de Vader en de Zoon wensen we al onze vormelingen een fantastische, krachtige en hoopvolle levensreis toe!

Volgende maand in deze prachtige reeks: Deel 3 – De Eucharistie. De wekelijkse bron waar we samen rond de tafel van de Zoon mogen gaan zitten, om ons te voeden met het Brood dat leven geeft.

Diaken Stijn Hantson

Aankomende activiteiten

nov
19
do
18:30 Eucharistieviering Heilige Rita @ Kerk H. Hart
Eucharistieviering Heilige Rita @ Kerk H. Hart
nov 19 @ 18:30
Eucharistieviering Heilige Rita @ Kerk H. Hart
Eucharistieviering ter ere van de Heilige Rita.
nov
21
za
16:00 Eucharistieviering @ kerk St.-Jan Rollegem-Kapelle
Eucharistieviering @ kerk St.-Jan Rollegem-Kapelle
nov 21 @ 16:00 – 17:00
Eucharistieviering @ kerk St.-Jan Rollegem-Kapelle
Eucharistieviering
17:30 Eucharistieviering @ Kerk H. Familie
Eucharistieviering @ Kerk H. Familie
nov 21 @ 17:30 – 18:30
Eucharistieviering @ Kerk H. Familie
Eucharistieviering in de H. Familiekerk – Bosmolens. Opgeluisterd door het jeugdkoor Bosmolens.
nov
22
zo
09:00 Eucharistieviering @ Kerk St.-Jan de Doper
Eucharistieviering @ Kerk St.-Jan de Doper
nov 22 @ 09:00 – 10:00
Eucharistieviering @ Kerk St.-Jan de Doper
Eucharistieviering in de St.-Jan de Doperkerk.
10:30 Eucharistieviering @ Kerk St.-Petrus Ledegem
Eucharistieviering @ Kerk St.-Petrus Ledegem
nov 22 @ 10:30 – 11:30
Eucharistieviering @ Kerk St.-Petrus Ledegem
Eucharistieviering
10:30 Eucharistieviering @ Kerk St.-Tillo
Eucharistieviering @ Kerk St.-Tillo
nov 22 @ 10:30 – 11:30
Eucharistieviering @ Kerk St.-Tillo
Eucharistieviering in de St.-Tillokerk. Vijfde zondag van de maand, gemeenschapsviering.
nov
25
wo
15:00 Gebedsdienst Bethanië @ Kerk H. Hart
Gebedsdienst Bethanië @ Kerk H. Hart
nov 25 @ 15:00 – 16:00
Gebedsdienst Bethanië @ Kerk H. Hart
In de Heilige-Hartkerk in Izegem, elke 2de en 4de woensdag van de maand om 15 uur komt de gebedsgroep Bethanië samen. Aanbidding met lofprijzing en eucharistie (vooraf biechtgelegenheid).
nov
26
do
18:30 Eucharistieviering Heilige Rita @ Kerk H. Hart
Eucharistieviering Heilige Rita @ Kerk H. Hart
nov 26 @ 18:30
Eucharistieviering Heilige Rita @ Kerk H. Hart
Eucharistieviering ter ere van de Heilige Rita.
nov
27
vr
18:30 Gebedsdienst St.-Michielsbeweging @ Kerk H. Hart
Gebedsdienst St.-Michielsbeweging @ Kerk H. Hart
nov 27 @ 18:30 – 19:30
Gebedsdienst St.-Michielsbeweging @ Kerk H. Hart
Op vrijdag, 2 x per maand (elke tweede en vierde vrijdag van de maand) komt de groep samen om 18h30 in de Heilig Hartkerk, Roeselaarsestraat Izegem. Dit om te bidden...
nov
29
zo
10:30 Eucharistieviering @ Kerk St.-Tillo
Eucharistieviering @ Kerk St.-Tillo
nov 29 @ 10:30 – 11:30
Eucharistieviering @ Kerk St.-Tillo
Gemeenschapsviering in de St.-Tillokerk. Adventsviering.