Pastoor Ludwig Dubaere veertig jaar priester

Op vrijdagnamiddag 5 juni mochten we bij pastoor Ludwig op bezoek naar aanleiding van zijn priesterjubileum. Ondanks zijn drukke agenda vond hij even de tijd voor ons voor een terugblik op de eerste veertig jaar van zijn priesterschap.

Het werd een gesprek over geloof en engagement, over Ingelmunster en Izegem, over het leven en zijn vele uitdagingen . Hier leest u een verslag over zijn leven en werk.

De jeugdjaren

Ludwig werd op 29 november 1956 zoals vele van zijn generatiegenoten in de Sint-Annamaterniteit in Izegem geboren. De eerste elf jaar woonde hij met zijn ouders in de Meulebekestraat, daarna verhuisde het gezin naar de Westwijk. Vader was Izegemnaar en actief in de schoenennijverheid, moeder was Ingelmunsterse uit de Zandbergmolen en dochter van een toen bekende aannemer. Hij heeft een drie jaar jongere broer die drie zonen heeft. Zijn ouders zijn ondertussen beide overleden.

Ludwig liep kleuterschool bij de zusters in de Schoolstraat en deed zijn lager onderwijs in de gemeenteschool. Daarna trok hij naar het VTI in Izegem waar hij houtbewerking volgde.

Ik kijk tevreden terug op mijn jeugdjaren: ik heb goede ouders gehad en gemotiveerde leerkrachten in het VTI. Ik denk graag terug aan een retraite met het VTI in de abdij van West-Vleteren: ik was er onder de indruk, het bezoek deed me nadenken en zo ook vragen stellen over geloof en leven.

Als jongere was ik zoals vele leeftijdsgenoten zoekende. Door de nieuwe tijdsgeest van de jaren 60 werd het geloof meer in vraag gesteld, via de media waren we sterk beïnvloed door alles wat uit de VS kwam. De wereldtentoonstelling in Brussel van 1958 en zeker ook mei 68 betekenden het einde van de oude wereld en het begin van een nieuwe tijd. In mijn jeugd gingen nog heel wat jongeren naar de kerk, sommigen wat gepusht door hun ouders of grootouders. Op het kerkplein was ik hun mentor om dan samen de mis van 11u00 te beleven.

De KAJ maakt het verschil

Ik heb een goede thuis gehad en een mooie jeugd beleefd. Bij mijn ouders en mijn grootouders langs vaders zijde lag de kiem van mijn geloof. Zij hebben mijn latere engagement gestimuleerd. Ik voelde me volledig thuis in het familieleven. Pas na mijn middelbaar ben ik me beginnen engageren. Ik werd lid van de KAJ ook kajottersbeweging genaamd. Het was Dirk Vansteenkiste, toenmalig leider van de KAJ die me op een schoolverlatersavond had aangesproken. De KAJ vulde het vacuüm tussen de schooltijd en het beroepsleven in. In die periode voelde ik me wat onzeker over de toekomst. Zoals vele jongeren had ik het soms moeilijk om mijn eigen weg te vinden. De KAJ heeft me daarbij enorm geholpen. Het was meer dan gewoon een jeugdbeweging maar een levensschool waar de ontwikkeling van de menselijke persoon voorop stond. We kregen ook regelmatig vorming en de KAJ heeft die onzekerheid voor een groot deel weg genomen. Het is ook daar dat ik mijn weg tot verder engagement heb ontdekt. Ik werd verbondsleider voor Roeselare Tielt. Langs die weg was ik ook sterk betrokken bij het ACW en actief bij de Milac(Militianenactie), een soldatenwerking die destijds grote weerklank had voor jongeren die hun legerdienst moesten vervullen.

Na zijn schooltijd werkte Ludwig elf jaar lang in de VASA(familie Vanlerberghe – Sabbe) als meubel- en schrijnwerker onderbroken door negen maanden legerdienst (drie maanden Peutie en zes maanden Brakel – Duitsland) in de staf en dienstenbatterij bij het 43ste artillerie, de toen bekende Hawkraketten. Een neef van mijn moeder was daar legeraalmoezenier. Ik werkte heel graag in de VASA, een sociaal en familiaal bedrijf. Als gelovige jonge man zocht ik een manier om me meer te engageren in de parochie en begon ook na te denken over het priesterschap.

De priesteropleiding op latere leeftijd

De KAJ heeft mijn roeping geïnspireerd en gestimuleerd net zoals mijn opvoeding en het algemeen klimaat dat er toen was om dergelijke keuze te maken. Niet enkel het voorbeeld van priesters maar ook sterk sociaal bewogen christenen deden me in die richting gaan. Mijn eerste idee was om diaken te worden maar ik evolueerde om dan toch priester te willen worden op latere leeftijd. Op mijn 22ste volgde ik een jaar voorbegeleiding, een oriëntatie met andere jongeren die er over dachten om priester te worden. Het CPRL(centrum voor priesteropleiding op rijpere leeftijd) was gevestigd in Antwerpen en de eerste vier jaar (twee jaar filosofie en twee jaar theologie) bleef ik actief in het werkveld.  Ik volgde de priesteropleiding van vrijdagavond tot zondagmiddag. De laatste twee jaar werd het werk opgegeven en deed ik stage in Bissegem tijdens de opleiding theologie-pastoraal. Ik woonde daar toen ook. Zes maanden voor mijn priesterwijding ben ik daar in de Sint-Audomaruskerk tot diaken gewijd.

Hoe verliep jouw priesterwijding 40 jaar geleden?

Ludwig vertelt dat het toen een groot publiek gebeuren was waar de parochie en het verenigingsleven sterk bij betrokken waren. De laatste gravin van Ingelmunster was toen ook nog aanwezig. Het begon met een stoet van mijn ouderlijke woning naar de pastorie en vandaar naar de kerk. De straat was versierd met vlag en wimpel. Er was ook heel veel jeugd aanwezig in een overvolle kerk. Het belangrijkste tijdens de wijdingsplechtigheid is de handoplegging en het gebed, de zalving van de handen en het opleggen van de priestersstola. Voordien doe je beloften naar de bisschop en naar de gemeenschap toe en volgt de prostratio: de priester gaat op de grond liggen als teken van overgave en nederigheid, een gebaar dat priesters elk jaar met Goede Vrijdag hernemen.

De Izegemse jaren 1986-2015

Oorspronkelijk was ik voor Oostende bestemd maar onverwacht werd ik benoemd tot medepastoor op de Sint-Tilloparochie in Izegem. Ik was er ook stadsproost voor het ACW en proost van de VKSJ. Ik heb daar een prachtige tijd beleefd. Na twaalf jaar Sint-Tillo werd ik benoemd tot pastoor op de Bosmolens in Izegem waar ik zeventien jaar heb gewerkt. De laatste zeven jaar deed ik ook de bediening op de Heilig-Hart parochie. Het waren schitterende jaren. Ik ben daar ook gegroeid in mijn priesterschap. Ik voelde me er als een vis in het water. Het was mijn natuurlijke biotoop. Ik had in Izegem gestudeerd, als jonge man ging ik er uit en ik kende er heel veel mensen. Trouwens, ik kende de stad ook goed via de familie van mijn vader.

Sedert 2015 ben je nu pastoor in Ingelmunster. Hoe is het om in je eigen gemeente te mogen werken?

Het gebeurt eerder zelden dat een priester op zijn eigen parochie wordt ingezet. Bisschop De Kesel had me gevraagd om in Ingelmunster te werken. Ik was er bijna 30 jaar weg. Ik was zo sterk in Izegem geëngageerd dat ik Ingelmunster niet op de voet had gevolgd. Ik voelde me in die tijd even goed Izegemnaar. Ik kende er heel veel mensen met daarbij grote sociale verschillen. Izegem is zowel een handelsstad als een arbeidersstad. Na elf jaar Ingelmunster voel ik me hier nu terug even goed thuis als in Izegem. Ik doe mijn werk enorm graag en zal dan ook wellicht in Ingelmunster mijn huidige opdracht afronden. Nadien zal ik me, als mijn gezondheid het toelaat, voor de pastoraal blijven inzetten waar mogelijk.

Waaruit bestaat precies het werk van een pastoor? Heb je die rol de afgelopen 40 jaar zien veranderen? Welke rol kan de Kerk nog spelen in het Vlaanderen van 2026?

De laatste 40 jaar is een totaal ander mensbeeld ontstaan, is de maatschappij meer individualistisch geworden. De moderne mens is een Einzelgänger die vooral steunt op de verzorgingsstaat en veel minder op de gemeenschap. Vele mensen voelen zich eenzaam omdat de symbiose tussen mensen is verdwenen. Onze wereld is ook multicultureel geworden. Vele mensen voelen zich bedreigd omdat we zelf te weinig werken aan onze eigen identiteit. Het verleden komt zeker niet terug. Het is wel belangrijk dat mensen een geloofskader en een gemeenschap vinden. Geloof ontvang je, deel je, beleef je en geef je aan anderen door. Vroeger konden mensen bij God terecht en nu gaan mensen naar de therapeut. Geloof lost niet alle problemen op maar zorgt er wel voor dat we de problemen beter aankunnen. Het evangelie is in de eerste plaats een boodschap die uitnodigt tot geloof in God in navolging van Jezus dat uitmondt in dienstbaarheid en betrokkenheid op de mens en de wereld.

Toen ik in 1986 in Sint-Tillo begon waren er nog zes missen per weekend. De geloofsgemeenschap is nu veel kleiner geworden maar gelukkig is er nog de betrokkenheid van mensen, ook van een aantal jongeren. De Kerk is nu kleinschaliger en met minder priesters dan toen. In de toekomst komen er ruimere samenwerkingsverbanden en zullen de parochies regional gestructureerd en georganiseerd worden. Er zal nog wel een lokale werking zijn maar vertrekkende vanuit parochie knooppunten.

Het bisdom is nu volop bezig met die omslag voor te bereiden en tegen 2030 zal deze volledig worden uitgerold. Dit betekent concreet dat in de toekomst Ingelmunster nog een priester zal hebben maar allicht niet ter plaatse residerend gezien hij ook elders werkzaam zal zijn.

Gelukkig zijn er nu heel wat leken die bereid zijn om mee verantwoordelijkheid op te nemen. Het is een belangrijke taak voor een pastoor om die mensen te zoeken en te ondersteunen met andere woorden hen inspireren, animeren, delegeren en tenslotte trakteren. Als priester moet je mensen proberen te verbinden vanuit het evangelie om zo geloofsgemeenschap te zijn en daarin ook te groeien. De baselines van onze parochie drukken dat ook treffend uit: Traditie met TOEKOMST, Parochie beleef je SAMEN, WIJ maken de brug, Verbinden het zit IN ons en heel recent HARTig Ingelmunster.

De priester stelt de eucharistie als bron van waaruit hij ook zelf leeft en anderen daartoe uitnodigt. Bij het einde van iedere viering volgt de zending:’ite missa est’. Mis betekent precies zending. Als christen moeten we omzetten wat we in de kerk hebben gehoord. De Kerk moet volop aanwezig blijven in onze samenleving en mee het verschil maken. Al te vaak blijven christenen teveel op de achtergrond.

Bovendien is onze Kerk wereldwijd zeker geen minderheid. Christendom is als gist in het deeg. Zo willen we ook iets betekenen voor mensen die niet of andersgelovig zijn. De Kerk mag zich niet op zichzelf terugplooien. De parochie is een kerk op wielen met een fietsende priester.

Als priester probeer ik vaak acte de présence te zijn: het is belangrijk om in de gemeenschap aanwezig te zijn en de geloofsgemeenschap te vertegenwoordigen.

Priester zijn blijft altijd een zoektocht naar God. Ik erken zijn bestaan. Dankzij de menswording van Jezus staat God heel dicht bij de mens. Twijfel is inherent aan het geloof. Soms voel ik God zeer nabij en soms veraf. Pasen geeft een andere dimensie aan het leven. Het leven hier is eindig maar bereikt zijn vollere bestemming wanneer we Gods liefde mogen ervaren.

Als je een balans zou moeten opmaken van de eerste veertig jaar priesterschap…

Mensen samenbrengen, verbinden en hen iets meegeven van de Blijde Boodschap is onze kerntaak.  Ik ben een gelovig man en dat inspireert me en geeft me kracht. Ik ben graag bij mensen hoe verschillend ze ook zijn. Ik zet me graag in om het evangelie bij zoveel mogelijk mensen te verspreiden als een bevrijdende boodschap die richting geeft. Het christendom kan onze maatschappij wel degelijk mooier maken. Ik ben dankbaar dat ik dit nu al veertig jaar mag doen.

Wat maakt jou gelukkig?

Geluk ervaren en het dan delen met anderen. Denk aan het lied ‘Een Vriend’ van Margriet Hermans: Wat heb je aan gelukkig zijn als je het niet delen kan? Geluk ervaar ik door het geloof en de ontmoeting met mensen. Bij God kan iedereen 100% zichzelf zijn. Ik ben gefortuneerd in mijn job heel veel mensen te mogen ontmoeten. Vooral opgroeiende jongeren kunnen inspireren is heel belangrijk en zij inspireren ook mij. Ik heb geleerd om het leven met zijn vele imperfecties te aanvaarden zoals het is. Ik ben blij dat ik me kan inzetten voor verschillende projecten gedragen door de parochie. Als ik ’s morgens opsta ben ik dankbaar voor de nieuwe dag die komt. Ik voel innerlijke tevredenheid ondanks vele wederwaardigheden. Ja, ik ben een gelukkig mens.

Je staat bekend als een harde werker. Hoe kan je je ontspannen?

Mijn werk is niet altijd ontspannend maar ik vind ontspanning in mijn werk. Ik besef dat dat een voorrecht is. Regelmatig ga ik enkele dagen naar de abdij van Averbode om er even op adem te komen en om me te bezinnen. Ik fiets graag, nee niet elektrisch, bijvoorbeeld naar mijn favoriete stad Brugge, ik kom graag samen met vrienden en bekenden. Af en toe ga ik ook op uitstap. Steden als Gent of Rijsel vind ik heel boeiend en recent ook Luik waar mijn jongste neef studeert. Ik hou van klassieke concerten en tentoonstellingen. Tijdens het zomerverlof trek ik graag naar Frankrijk of Italië. Ik hou van een open en gastvrij huis en ontvang graag mensen hier in de pastorie. Ik zou niet kunnen leven als een asceet. Zo ga ik graag iets drinken in de lokale horeca. En niet te vergeten: ik lees graag een goed boek. Ludwig geeft ons nog een recente boekentip mee: “Als er niets ontbreekt waar God ontbreekt” van de Duitse theoloog Jan Loffeld. De auteur vertelt onder meer dat de mens van nature geen religieus wezen is. Geloof is niet langer vanzelfsprekend. Wie wil geloven moet zelf op ontdekkingstocht.

Hoe zie je de toekomst: voor jou persoonlijk, voor onze parochie, voor ons land en de wereld?

Ik hoop me de volgende jaren hier verder te engageren als pastoor en de basis te leggen naar zelfstandigheid in de medeverantwoordelijkheid zodat de mensen hier ter plaatse de parochie kunnen levendig houden. De Kerk beleeft momenteel een grote ommekeer omdat we onder totaal andere omstandigheden leven. Het christendom wordt een keuze, geloof moet je op het spoor komen. De vanzelfsprekendheid vroeger van een katholiek leven van de wieg tot het graf is verdwenen. Het veranderende denken van mensen in de civiele samenleving beïnvloedt ook het christendom. Willen we dat het christendom aanstekelijk werkt? Ik ben zeker dat er ook in de toekomst nog een plaats is voor het christelijk geloof. We zullen wegen moeten zoeken om mensen anders te bereiken en hiervoor de juiste invalshoek vinden. In de wereld staan we op een snijpunt. Lijdt de mens door zijn egoïsme de wereld naar de ondergang? Het christendom kan de mens wegleiden van de spiraal van elk voor zich. Momenteel gebeurt er helaas veel wat voor grote onzekerheid zorgt. Extreme partijen profiteren van die angst. Het is heel belangrijk dat we de rechtstaat en democratie vrijwaren. Landen en volkeren mogen niet op zichzelf terugplooien maar moeten zoeken naar samenwerking. De nieuwe encycliek van paus Leo XIV ‘Magnifica Humanitas’ over artificiële intelligentie leert ons: de mens moet de initiatiefnemer van zijn eigen mogelijkheden blijven. We moeten duidelijk een grens stellen zodat we kunnen blijven groeien als mens. We mogen ons niet laten domineren door technologie. AI is een middel maar geen doel.

De Kerk moet het evangelie verkondigen en het tegelijk uitrollen in toepassingen in deze wereld. Denk dan aan de encyclieken van paus Franciscus: ‘Laudato Si’ en ‘Fratelli Tutti’ waarin hij ecologie met rechtvaardigheid verbindt en de universele broederlijkheid benadrukt. Geloof is een persoonlijke keuze maar geen privézaak.

Ik blijf hoopvol zonder naïef te zijn. De wereld kreunt onder vele problemen. We mogen echter niet onverschillig worden tegenover wat er op onze planeet gebeurt. We moeten lessen trekken uit de geschiedenis. De mens zal boven zijn eigen egoïsme moeten uitstijgen. De echte christelijke vraag is: wat mag God van mij verwachten? En niet zozeer omgekeerd: het loutere nuttigheidsdenken over God is dodend voor een waarachtig christelijk leven en haar relevantie voor de toekomst.  Het is onze taak om hier voor een betere wereld te zorgen. Ja, ik denk dat dat mogelijk is.

Enkele uren later staan we bij een man die duidelijk nog vol vitaliteit zit en die gedreven is in zijn job als pastoor. We feliciteren hem van harte met dit bijzondere jubileum en wensen hem nog vele mooie jaren toe hier in onze parochie. Ludwig besluit: Ik heb geluk gehad. Ik heb in dit leven meer gekregen dan ik heb kunnen geven.

F.S. (editie INGELMUNSTER)