De kloosterordes en hun relatie tot het onderwijs in onze pastorale eenheid: de Mariaschool
De grauwe zusters en hun kosteloos onderwijs voor meisjes verdwenen in 1896 uit Izegem. Zo ontstond een leemte die jonker Joseph van Huerne de Schiervelde de Puyenbeke (1752-1844) wilde opvullen. Hij was gekend als grootgrondbezitter en verzamelaar. Tijdens de winter woonde hij in Brugge en in de zomer kwam hij naar zijn buitenverblijf in Izegem, het Blauwhuis.
Hij kon zijn zoon Désiré, jezuïet in Wit-Rusland, overtuigen om in 1806 grond te schenken voor een klooster en school. Zelf betaalde hij voor de bouw ervan. Pastoor Delaere en zijn opvolger Busseine leverden de fondsen nodig voor de werking van de gemengde armenschool die in 1811 als Mariaschool haar deuren opende.
De zusters die het project droegen kwamen uit Ingelmunster. De congregatie daar zond drie zusters naar Izegem die vanaf 1814 een zelfstandige kloostergemeenschap vormden. Eén daarvan was Marie-Anne Van den Broucke. Ze werd de eerste overste en bleef het tot 1838.
Het aantal kloosterlingen groeide gestadig aan tot in 1954. In dat jaar waren ze met 69. Vandaag is dat wel anders. In 2014 gingen de vier overblijvende zusters hetzij naar hun klooster in Brugge, hetzij naar het moederklooster in Pittem. Het geklasseerde klooster werd verkocht.
Terug in de tijd, meer bepaald naar 1939. Een jaar na zijn priesterwijding in Brugge werd baron Jozef de Pélichy (1809-1882) aangesteld als geestelijk directeur van de kloostergemeenschap van Maria. Hij was de kleinzoon van stichter Jozef van Huerne en kende Izegem al van toen hij nog klein was. Hij bracht immers elke zomer door op het Blauwhuis, erfgoed van zijn moeder Marie-Josephine van Huerne.
Jozef de Pélicy wijdde zijn leven en zijn fortuin aan de uitbouw van wat wij in de volksmond nog altijd ‘den Ave’ noemen. Op vandaag vinden twee Prizmascholen er onderdak: de Izegemse middenschool en de bovenbouwschool IdP. Achter de dP van IdP zit de naam van hun weldoener verborgen, de Pélichy.
In 1841, twee jaar na de aankomst van Jozef de Pélichy zag het onderwijslandschap er in Izegem helemaal anders uit. In de Mariaschool zaten toen 544 leerlingen, jongens en meisjes samengeteld. Daarvan waren er 120 jongens: 24 kleuters en 96 in de armenschool. De rest, de meisjes, zaten gespreid over de kleuter- en armenschool, de betalende klassen en het pensionaat.
Het is in die periode dat het plan rijpte om de bestaande kapel te vermeerderen en stapsgewijs te decoreren. De beste ambachtslui en kunstenaars van die tijd werden onder de arm genomen en betaald door de vrijgevige directeur. Van 1845 tot 1865 werkte hij aan de uitbouw van wat hij zijn ‘salon’ noemde en wat wij tot op vandaag kennen als ‘de gouden kapel’.
Ondertussen werkte hij ook onverdroten verder aan de uitbouw van de school zelf. Er kwamen almaar klassen bij, pianokamertjes, didactische wandkaarten en nog veel meer. Zelfs een molen die echter nooit genoeg wind kon vangen om naar behoren te draaien. Vandaar de wisselende bestemming van het gebouw. Het deed dienst zowel als huishoudklas, als tekenklas en bibliotheek. Vandaag is geen spoor meer te bekennen van dit toch wel speciale bouwwerk op de site.
Wat altijd een doorn in het oog bleef van Jozef de Pélichy was de aanwezigheid van jongens op zijn domein. Hij zag ze liever in een afzonderlijke school en zondagsschool. Daaraan zou hij nog wel een mouw passen.
