Een Pinksterbrief van pater Toon Tanghe

Straks vieren wij Pinksteren! Met dat feest sluiten wij de Paastijd af.

Voor velen betekend dat feest nog maar weinig, buiten dat het een verlengd weekend wordt. Maar er zit een zending in dat feest, een zending die ook onverschilligen kan aanspreken: We mogen met de Geest van Christus, de hoop die hij toonde, zichtbaar te maken in onze gemeenschappen. Kortweg Pinsteren is het feest van allen die met nieuwe frisheid naar de toekomt kijken!

Laatst las ik op Otheo een artikel over “de laatste missionaris in India, een emotioneel afscheid”. De titel doet mij nadenken en ik hoor al de vraag: en met hoe veel zijn jullie nog in RD Congo?

De Belgische ambassade, naar goede gewoonte, nodigt ieder jaar rond de jaarwisseling de Belgische missionarissen van Kinshasa uit op een ontmoetings-soupeetje…  Dit jaar waren we er met tien. Zusters en paters en ook de ambassadeur van de “ordre de Malta”. Het was twee jaar geleden dat ik die ontmoeting nog heb meegemaakt…

Ik mag niet schrijven “het valt op dat ons aantal verminderd” nee, het is klaar en duidelijk dat ons gezelschap uitdunt en aan het verdwijnen is.  God dank! Of is het misschien jammer?

Eens aan tafel, krijgen we dan ook nog de kans om ons voor te stellen, wat eigenlijk niet nodig is, want we kenen elkaar wel. De ambassadrice vraagt ons ook nog om een beetje te vertellen wat ons nu bezighoudt.

De meesten hebben niet veel meer te zeggen, omdat hun “aanwezigheid” in Congo, meer betekent dan bezigzijn in bepaalde werken. Onze vriend Jean Pierre, een Waalse broeder van “Chemin neuf” heeft heel wat meer te vertellen. Hij mag nog zijn verjaardag vieren met toekomstdromen over nieuwe projecten… wij ouderen hebben maar weinig meer te vertellen. Maar is dat eigenlijk wel zo?

De zusters voelen zich nog zeer nuttig in het werk dat ze vroeger leidden, maar die ze nu gewoon met hun aanwezigheid mogen meebeleven.

Wij scheutisten, we zijn nog met zijn vieren in Kinshasa, hebben geen grote verantwoordelijkheid meer. We waren priesters dicht bij het volk, op de missies en op parochie… en we hadden ook het charisma om zich na één of twee mandaten, op een ander te gaan wonen, soms in een heel ander décors. Als scheutist werkten wij meestal in het binnenland, op parochies met vele bijposten, zeer begaan met de bewustwording van de mensen, en overal ging onze aandacht naar vorming van leken. We werkten in een tijdsgeest, maar altijd met een blik naar te toekomst. Die toekomst hebben wij ook mogen gestalte geven. We waren gewoon missionaris bezig met mensen en zij met ons! En dat zijn we nog maar misschien wat anders…

De confraters die Congo verlieten, deden dat in stilte… met tranen in hun ogen, omdat ze hun actieve roeping moesten verlaten, omwille van redenen die ze zelfs kennen… geen feestjes, of afscheidsdiscours.

Wat opvalt in de gesprekken met die “oude” Vlaamse missionarissen hier in Kinshasa: Als ze praten, praten ze niet veel over hun verleden, over hun fantastische werk, nee! Ze praten over wat er vandaag gebeurt… en dat doen ze met een zekere verwondering, die hun intense aandacht toont… zelfs als ze sommige situaties niet volledig begrijpen. Door hun vele ervaringen en lang verblijf dicht bij de bevolking, kijken ze toe, zonder te oordelen… en ik geloof dat ze kijken met een blik, die hoop uitstraalt.  

Hun verwonderende aandacht, lijkt me een uiting van fierheid en vertrouwen …” De missie gaat door… met nieuwe krachten vanuit jonge kerken van Asie en Afrika.  Anders maar met zelfde begeestering.

Persoonlijk houd ik ook niet van applaus, dankspeeches, cadeaus… de waardering voor wat ik ben, vandaag, voor de jonge confraters en de kerk, is veel belangrijker…

Zo denk ik aan enkele confraters op rust hier op “het ons rusthuis Symeon”. Ik was onlangs bij een van hen. Een gelukkig man spijts zijn immobiliteit… glimlachend zegt hij me: “Tozali naino!” wat vertaald wordt “We zijn er nog”! En dan vertelt hij waarmee hij bezig is. Ongelofelijk jong in zijn praten, die zijn visie uitspreekt… Ik verveel me niet, zegt hij als afscheid.

Een andere confrater hier op rust is stokdoof, en het ambeteert hem en ook anderen… Hij was zeer actief op verschillende plaatsen in Congo, ontwikkelingshulp noemden men dat toen … Inongo, Kisangani en Kinshasa… Het verleden houdt hem niet veel meer bezig, hoewel hij benieuwd blijft naar berichten van vroeger.  Maar hij trekt om de twee, drie dagen naar het “Mama Yemo-hospitaal” om zuster Agnes, van de zusters van de Jacht, een handje toe te steken in de administratie van de ziekenafdeling voor arme en hopeloze zieken. Langs internet volgt hij dan ook nog het wereldnieuws, met een kritisch oog. Hij engageert zich voor vrede en rechtvaardigheid door het verspreiden van teksten die onrecht aanklagen, enzovoort!

Missionarissen die jaren op missie waren, goed ingeburgerd in hun tweede thuis, mogen wel genieten van een rustiger leven… maar laat ze zo lang mogelijk in hun milieu blijven…

Zolang de jongeren oog hebben voor die ouderen, hen betrekken in het dagelijks leven van de parochie of de kerk in het algemeen…zolang die ouderen voelen dat zij niet aan de kant geschoven zijn, kan de gemeenschap getuigen van onbegrensde liefde en solidariteit.

Die oudere missionarissen die nu op hun positieve manier meeleven met de mensen voor wie ze missionarissen zijn geworden, zij hebben de evolutie van de Kerk en de Wereld meegemaakt en op vele domeinen actief mee geduwd naar vernieuwingen toe.

Ze zijn niet nostalgisch, het verleden is voorbij en blijft gewoon een herinnering.

Wat wij mogen beleven, als ouderen die het vuur onderhouden, met jongeren die ons vuur meenemen… is wellicht een teken dat de H. Geest werkt.

Zelfs in een wereld van oorlog uit eigenbelang en hoogmoed, waar de kleine mensen slachtoffer zijn, werkt die Geest… en dan wil ik met sterke hoop herhalen: Ja! Het beste moet nog komen” en wij kunnen die toekomst helpen maken.

Aan iedereen een zalige hoogdag van Pinksteren.