Nieuws van pater Toon uit Congo
Wij vieren vandaag, zondag 16 augustus, Onze Lieve Vouw hemelvaart. Het feest werd, omwille van een beslissing van een vroeger politiek regime, verplaatst naar de zondag. Maar het blijft voor ons Congolezen toch een belangrijke gebeurtenis.
De datum van 15 augustus is ook belangrijk voor de mensen, want rond deze datum wordt een eerste regen verwacht. Die regen wordt “mbula ya mayanzi” genaamd, vertaald naar het Nederlands: “de zandvlooienregen”, omdat die de zandvlooien verjaagd!
Het regenseizoen komt eraan… maar het kan toch nog enkele weken droog blijven…
Ook wij ondervinden de invloed van de opwarming van de aarde. Ook de seizoenen zijn hier ontregeld. Men kan gewoon niet meer rekenen op regelmaat. Ik denk speciaal aan de mensen van het plateau de Batéké. Zoals in Vlaanderen is de landbouw op de plateau sterk afhankelijk van het klimaat. Iedere cultuur – zij het aardnoten, mais, tomaten, aubergines… – vraagt aangepaste tijden van regen, wind en zon…
Wij hebben drie maanden genoten van de frisheid van het droog seizoen, zelfs als die frisheid nogal stofferig is… Nu gaan wij weer naar het warme regenseizoen. Dat regenseizoen is ook niet meer als vroeger. Jullie weten ook dat alles in de natuur anders wordt… hittegolven, droogte, bosbranden, onweders met zware hagel…
We aanvaarden het wel en passen ons aan… maar we hopen toch dat zij die de wereld in handen hebben ook nog wel eens verstand zullen krijgen en zullen zorgen voor een betere toekomst. In vele kleine dingen kunnen wij daaraan meewerken, dat weten wij ondertussen ook wel.
Dit is dan als inleiding.
Enkele weken terug kreeg ik onverwachts een telefoon. Het was juist een kille, bewolkte dag van het droog seizoen, maar de oproep die ik kreeg maakte mij echt gelukkig. Het telefoontje kwam van Colege Jean! Het was voor mij een onverwachte blije verrassing.
We hebben Colege gekend in Lokolama waar ik mijn missionarisleven begonnen ben. Het was in de jaren zeventig van vorige eeuw. Lokolama was en is nog een missie, nu parochie, heel ver in het binnenland. Toen hadden wij weinig mogelijkheden voor kontakten met de buitenwereld, geen radio en postverkeer zo goed als niet bestaande… wij woonden in een gewoon huisje naast de kerk, midden het dorp. Geen elektriciteit, water moesten we aan de bron gaan halen. We leefden op het ritme van de mensen.
De avonden waren lang, een Aladinlamp op olie verlichte het huisje, maar die gaf zoveel warmte, zodat wij die maar kort gebruikten… We zaten meesstal buiten voor het huis, wat te praten en naar de sterren kijken. En zo kregen we regelmatig bezoek van de mensen die even kwamen buurten en ons een goedavond wensten. Bij klare maan, en zeker bij volle maan, was er heel wat doening op de missie. Kinderen kwamen zingen en dansen bij maneschijn.
En zo hebben wij op een avond Colege voor het eerst ontmoet. Hij kwam naar de missie, zittend op een zelfgemaakt karretje voortgeduwd door zijn vriend Jacques. Colege heeft polio gehad toen hij nog heel klein was. Zijn benen niet dikker dan een vinger, liggen lam onder zijn misvormd lijf. Een pienter ventje dat uitmuntend krijgt op school. Hij was toen tien, misschien twaalf jaar en was naar Lokolama gekomen om zijn lagere school te voleindigen. Hij woonde bij een verre oom, die niet veel middelen had, juist genoeg om Colege te laten mee eten.
Hij kreeg van ons, een plaats in het vierde leerjaar op de parochieschool. Zijn moeder woonde in Safaki, in het binnenland, waar er niet meer dan drie lagere schoolklassen waren toegestaan.
We hebben hem dan wat geholpen. Ons eerste idee was hem te helpen als hij zijn basisonderwijs afhad, om kleermaker te worden, Een naaimachine zou voor hem een oplossing zijn. Maar dat waren zorgen voor later. Hij is dan toch met een beetje steun van onze kant naar de middelbar school geweest. De protestantse missie in Lokolama, waar we zeer goede betrekkingen mee hadden, had twee C.O. klassen (Cycle d’orientation).
En plots zie ik Colege langs een videogesprek! Ik herkende hem meteen… hij zat aan een bureau, met een bril op, breed glimlachend. “Herken je mij… ken je me nog?” vroeg hij me.
En toen is hij beginnen vertellen: Hij heeft zijn middelbare school (economie) afgewerkt en kreeg werk als secretaris op het protestants medisch centrum in Mimia, op veertien kilometer van Lokolama. Toen hij me dat vertelde herinnerde ik zijn bezoek bij ons in Kiri. Hij was toen op weg naar het college van Kutu, waar hij ook met brio in staatsexamen gedaan heeft.
Dit terugzien van Colege, die ondertussen getrouwd is en twee kinderen heeft, doet me toch veel goed. Hij staat nu voor zijn pensioen en gaat zijn functie in het hospitaal verlaten. Ik hoop hem een plezier te kunnen doen met een laptop en een printer opdat hij zo nog een inkomen heeft, want de pensioenuitkering hier in RD Congo betekent niet veel.
Het gebeurt wel eens, en dat gebeurt niet alleen bij mij, dat we wat neerslachtig zijn om zaken die we zien rondom ons. En soms twijfel je dan nog en vraag je je af of je aanwezigheid en inzet vroeger, wel de moeite waard is geweest. En dan krijg je plots een schouderklopje dat je niet verwacht hebt en die je weer overeind helpt. Soms ontmoet je dan iemand, ook zoals Colege, en die zegt je, zelfs als je hem niet direct herkent, “Pater, ik moet je danken, ge hebt mij gered!” “Hoezo ik heb je gered? “Weet je nog… toen ik van school weggestuurd ben geweest en bij jou ben komen schreien. Je hebt lang naar mij geluisterd en gepraat… en toen heb jij ervoor gezorgd dat ik op een andere school heb kunnen herbeginnen… weet je dat nog?” Hoe zou ik dat kunnen weten… het is zo lang geleden.
Zo’n verrassende ontmoetingen doen mij telkens opnieuw nadenken. En het helpt mij echt om vandaag mijn tijd van kontakten met de mensen goed te verzorgen.
Ik schrijf iedere week een commentaar bij de liturgische Bijbelteksten van de zondagsmis. Die worden door velen gelezen, en soms krijg ik mooie aanmoedigende reacties. Preken in de zondagsmissen, zelfs tijdens de week is een verantwoordelijke opdracht. De mensen luisteren. Dat is iets eigens voor een afrikaan, hij kan luisteren met volle aandacht… en het verplicht ons om ons degelijker voor te bereiden voor het preken en het schrijven.
Nu ik niet meer in de rechtstreekse pastoraal sta, betekent dat niet dat ik niets meer te doen heb. Naast zorgen voor het begeleiden van enkele projecten, heb ik heel wat kontakten met mensen die hier op Fatima een priester komen zoeken en ze hebben soms een voorkeur voor een oudere priester. En ik doe zo de “permanentie”! Met hen praten en ook bidden en… zeker oppassen dat ik hun vertrouwen niet bederf met ijdele woorden.
Ik dank de Heer voor wat ik geweest ben voor vele mensen, voor de jongens en de meisjes die door mijn hulp, iemand geworden zijn: Mijn missionaris zijn is voor sommigen een teken geweest voor het volgen van hun roeping als priester. Sommigen zijn dokter geworden? Anderen leraar en nog anderen specialisten in de informatica en er zijn de “Jean Colege’s”, en die vele gewone mensen die vandaag de waarden van ons getuigenis beleven en ook weer doorgeven. De vorming die we als parochie organiseerden, vorming van catechisten, onderwijzers en andere leken, ook niet-katholieken… heeft zijn vruchten gegeven…
Voortdoen maar… en geïnteresseerd aanwezig blijven in een wereld die je soms niet door en door begrijpt… maar er zijn voor hen die “ontmoeting” zoeken… en proberen in die “ontmoetingen” aan hen een sprankeltje hoop mee te geven, hoop in de toekomst …hoop en vertrouwen in de mens.
En zo tonen dat voor iedereen “het beste nog gaat komen.”
Ik wens iedereen een goed nieuw werkjaar met Gods zegen!
Pater Toon Tanghe, CICM/Scheutist.
(Jullie reacties doen ons zeker goed, en dat kan langs WhatsApp nummer: 00243827854422 of Mailadres: toon.tanghe.yahoo.com
